MIEKE GELDHOF

DICHTEN VANUIT STILTE

Toen ik enkele jaren geleden de Vlaamse dichter, mysticus en literator Erik Van Ruysbeek een gedicht voorlas van Mieke Geldhof, was zijn eerste reactie: ‘Dit is een echte dichteres!’ En hij zuchtte diep, wat hij altijd deed als hij iets hoorde wat hem raakte. Een zucht van verwondering, verwondering om dichters en dichteressen die de bron van alle zijn zo dicht naderen.

Mieke Geldhof is zo’n dichteres. Met schroom en voeten vol stilte nadert zij die bron, maar ook met een zekere argeloosheid, die haar poëzie zoveel kracht geeft. Wie met het innerlijk oor der stilte luistert, zal in haar poëzie de hartslag van het zijn kunnen voelen, broos en teder, soms speels en zich uitstortend in een geheel eigen klankritme.

In de persoon van Mieke Geldhof heeft zich bijna onopgemerkt een dichteres geschaard in de rij der Vlaamse muzen. Haar poëzie voert ons mee naar het avontuur van bewustzijn, dat op allerlei wijzen in het decor van tijdruimte zijn zetstukken naar voren schuift om vanuit het tijdelijke te verwijzen naar dat wat iedere naam verliest.

Spiegel der maanden is een bundel waarin woorden bijeengesprokkeld zijn vanuit stilte en uitgegroeid zijn tot een verstild woud waarin de wandelaar zelf proeven kan wat hem tegemoet waait vanuit het cyclisch gebeuren der maanden: de aanraking van een speelse wind, de geur van een voorjaarsbloem, een kinderwolk, een geluid van de stilte, een melkweg van geheimen, een vooruitgesnelde schaduw, een takje verdriet, een bijna verteerd jaar, een zich ontvouwend winterlandschap... Totdat de spaken van het wiel der tijd breken en de wandelaar thuiskomt in zichzelf.

Daar, in de wisseling der (ge)tijden, in het spel der elementen, in het openbreken van de eerste dag, kan het zaad van de stilte kiemen, de bruidegom zijn sterren en regenbogen oogsten, het koren knisperen onder een ‘zuiders waaien’, leegte openbarsten tot volheid, en volheid verzinken in leegte, in ongrond, in het besef ‘dat de tijd telkens sterft in een ander nu’.

De poëzie van het leven verdwijnt als de sluiers van het geheel uiteengerukt worden in onze geest. Het leven verdampt als men het onder het kookpunt van de wetenschap brengt. De kleur van het leven vervaagt als men het leven zwart-wit bekijkt en het oog uitsluitend als een gespierd prisma ziet. Onze tijd heeft meer dan ooit de poëzie nodig om de kloof tussen mysterie en rede te dichten. Dichten heeft met stilte te maken, met dat wat vóór het woord is. Poëzie moet een luisterapparaat zijn, schreef Hans Andreus eens. De dichter richt zijn ontelbare microfoontjes van verwondering op de eindeloze stilte. Zo wordt poëzie tot een vóór-woord, dat bevestigd wordt door hem of haar die in de schoot van vóór de taal kan kruipen. In haar gedicht Eén traan dicht Mieke Geldhof:

De stilte is niet stil genoeg

de adem nog te luid

het geluid van doorvloeide aderen te snel

kan een mens ooit zijn oor

aan het Onhoorbare leggen

om te horen

wat sterren en sluitstenen

fluisteren?

De serene tekeningen van Marianne van den Dungen vormen de kleurige contouren waardoor woord en stilte een speciale dimensie krijgen.

Marcel Messing

auteur